Karbon Direnç
Elektrik akımına karşı zorluk gösterilmesi elektriksel direnç olarak adlandırılır. Bu zorluğu belli bir elektriksel büyüklükte gösteren özel üretilmiş devre elemanlarına da direnç(resistor) denir. Elektronik devrelerde en sık kullanılan devre elemanıdır ve ‘R’ harfiyle gösterilir. Dirençler sahip oldukları elektriksel büyüklüklerle anılırlar. Direncin elektriksel büyüklüğü ‘ohm’ dır ve ‘Ω’ (omega) harfiyle gösterilir.
Temel olarak iki yaygın kullanım amacı vardır:
1. Devrenin herhangi bir noktasından arzu edilen akımın geçmesini sağlamak
2. Devrenin herhangi bir noktasında arzu edilen gerilimin elde edilmesi için kullanılırlar.
Direnç Çeşitleri: Kullanım yerlerine göre üç tür direnç vardır.
1. Sabit değerli dirençler
2. Ayarlı dirençler (potansiyometre, trimpot, reosta)
3. Ortam etkili dirençler (LDR, NTC, PTC, VDR)
Sabit Dirençler: Devre akımını ya da gerilimini belirli bir değerde sabitlemek amacıyla
kullanılan, dolayısıyladirenç değerinin değişmediği elemanlara sabit direnç denir. Sabit direnç için kullanılan iki tür devre sembolü vardır. Şekil 1’de bu semboller gösterilmiştir. Sabit dirençler çok farklı fiziksel yapılarda üretilmektedir. Sabit dirençleri yapılarına göre beş farklı sınıfta değerlendirmek mümkündür.
Telli Dirençler: Krom-nikel, nikel-gümüş, konstantan, tungsten, manganin gibi maddelerden üretilmiş tellerin ısıya dayanıklı olan porselen, bakalit, amyant benzeri maddeler üzerine sarılmasıyla yapılan dirençlerdir. Telli dirençler, güç değerleri yüksek olduğundan yüksek akım taşıyabilirler.
Karbon Dirençler: Elektronik devrelerde en sık kullanılan ve en ucuz direnç çeşididir. Genellikle direnç değeri direnç üzerinde yer alan renk bantları yardımıyla belirlenir. Çoğunlukla ±%10 ve ±%5 tolerans değerlerinde üretilirler.
Film Dirençler: Film dirençler yüksek hassasiyet gerektiren durumlarda kullanılır. Bu nedenle toleransları düşüktür (yaklaşık ±%0.05 dolayında). Yapılarında direnç maddesi olarak Ni-Cr (Nikel-krom) kullanılır.
Entegre Dirençler: Çok sayıda direncin tek bir paket altına alınmasıyla elde edilen direnç türüdür. Bu nedenle entegre direnç olarak adlandırılırlar. Paket içindeki tüm dirençler birer ayaklarından ortak bağlıdır. Diğer ayaklar serbesttir. Bu tür dirençlerin en önemli özelliği tüm dirençlerin aynı değere sahip olmasıdır.
SMD (Yüzey Temaslı Cihaz – Surface Mounted Device) Dirençler: Gelişen teknolojiyle beraber elektronik devrelerin daha küçük boyutlarda üretilmesi söz konusu olmuştur. Daha küçük boyutlara çok daha fazla sayıda devre bileşeninin yerleştirilmesi için devre plaketlerinin katmanlı üretilmesi gerekmiştir. Devre plaketlerinin katmanlı üretimi katmanlar arası bağlantıda “yüzey teması” denilen yeni bir tekniği doğurmuştur. Bu nedenle yüzey temasında kullanılacak devre bileşenlerinin de buna uygun olarak tasarlanması gerekmektedir.
e çizdiğimiz devrenin baskı devresini çıkarmak için asit ve tuz ruhu karışımını kullanıyoruz. Bu işleme başlaman önce bazı önlemleri almamız gerekiyor. Bunlardan ilki bu işi muhakkak açık alanda yapmamızdır. Çünkü kullandığımız asit ve tuz ruhu karışımı yakıcı ve zehirli bir maddedir ve dumanından etkilenebiliriz. Evimizin balkonu veya varsa bahçesi bu iş için uygun mekanlardır. İşlem esnasında kullanmak üzere plastik eldiven kullanmamız ciltlimizin sağlığı için gerekli malzemelerdir. Bunun için sokaklarda satılan 10 tanesi 1 lira olan eldivenler bizim için idealdir.
Kullanacağımız asidin türü perhidroldur. Perhidrolü eczanelerde bulabiliriz. Ama daha ekonomik olması için kimyasal madde satan dükkanlardan kiloluk alabilirsiniz.
İşlem bittikten sonra asiti lavaboya döküp, döktüğümüz yerleri bol su ile yıkamalıyız. Kesinlikle doğaya veya açık alana dökmeyiniz!!! Asit cildinize temas etmesi halide bol su ile yıkayınız.
ütü işlemi yaklaşık 10-15 dakika sürmektedir. Buradaki asıl amaç asetat üzerindeki boyayı plaket üzerinde aktarmaktır. Asetat kağıt boyayı içine emmeme özelliği ile lazer yazıcının boyayı kağıt üzerine yapıştırma özelliğini kullanıyoruz. Lazer yazıcıların içinde bulunan tonerin içinde toz boya bulunmaktadır. Lazer yazıcı bu toz boyayı kağıt üzerine yapıştırma sureti ile işlemi tamamlıyor. Bizde ütü yardımıyla bir nevi bu sistemi asetat ve bakır plaket arasında uyguluyoruz.
Yukarıdaki resimde dikkat edecek olursak plaketin sağ tarafı bantlı ve kitap gibi açılmış vaziyette. Bu şekilde tekrar kapatıp ütüleme işleme devam edebiliriz. Bu işlemlerden sonra ufak tefek yerlerde açıklık kalmış ise asetatlı kalemle üzerinden geçebiliriz.